مستندنگاری در کاوش‌های نجات‌بخشی

اساس کاوش‌های نجات­‌بخشی، مستندنگاری است، چراکه آینده‌ی محوطه­‌های کاوش شده مشخص نیست. بنابراین باستان­‌شناسان باید قبل از آغار کاوش، برنامه‌ی مناسبی برای مستندنگاری یافته‌­ها داشته باشند.

از آنجایی که برای انجام کاو‌‌ش‌­های نجا‌ت‌­بخشی زمان کمتری وجود دارد، بهتر است برای مستندنگاری براساس نوع یافته‌­ها از شیوه‌­های جدیدتر استفاده شود. مستندنگاری با شیوه­‌های جدید علاوه بر اینکه در زمان و هزینه صرفه­‌جویی می­‌کند، از دقت و اطمینان بیشتری نسبت به شیوه­‌های متداول حال حاضر برخوردار است. در مستندنگاری دیجیتالی در کاوش‌های نجات‌بخشی بیشترین اطلاعات با حداکثر دقت در حداقل زمان بدست می‌آید.

شیوه­‌های جدید مستندنگاری که مجموعه‌­ای از کارآمدترین روش‌­ها در اندازه‌گیری هندسی، تجزیه و تحلیل و تفسیرهای مربوط به موضوعات مطرح در کاوش‌های باستان‌شناسی است ، می‌تواند چشم‌اندازهای روشنی پیش روی متخصصان و دست اندرکاران این عرصه قرار دهد.

مهمترین اصلی که باید در مستندنگاری کاوش‌­های نجات‌بخشی رعایت شود، استخراج اطلاعات با حداکثر دقت در حداقل زمان است. از این رو مهندسی ژئوماتیک که  مجموعه­‌ای از کارآمدترین روش‌­ها در اندازه‌گیری هندسی، تجزیه و تحلیل و تفسیرهای مربوط به موضوعات مطرح در میراث­ فرهنگی و باستان­‌شناسی است ،چشم‌­اندازهای روشنی پیش روی متخصصان و دست‌اندرکاران این عرصه قرار داده است.

توسعه و عمران در ایران انجام کاوش­‌های نجات‌بخشی را گسترش داده است، با وجود اینکه محوطه­­‌های بدست آمده از این نوع کاوش‌ها دارای اطلاعات باارزش هستند، اما در مطالعات آنها کمتر شاهد استفاده از ابزارهای نوین هستیم.

از این رو معرفی روش‌های دیجیتالی مستندسازی، تحلیل و انتشار یافته­‌های باستان‌شناسی به باستان‌شناسان امری ضرروی است تا با کمک این تکنیک‌ها میراث باستان‌شناسی ایران را سریع تر و علمی‌تر در اختیار جامعه بشری قرار دهند از طرف دیگر براساس اینکه یافته‌­های حاصل از کاوش­‌های نجات‌بخشی متنوع است، ضروریست روش­‌های متعددی برای مستندسازی، تحلیل و نمایش یافته­‌ها بکار گرفته شود.

مستندنگاری با تکنیک‌های نوین علاوه بر اینکه در امر دیجیتالی سازی داده‌ها، امری مفید است. نسبت به مستندسازی کاغذی از دقت و سرعت بالاتری برخوردار است. مستندنگاری دیجیتالی، ابر نقاطی بسیار متراکمی از یافته‌های کاوش بدست می آورد .ابر نقاط مذکور علاوه بر اینکه با دقت میلیمتری، فضاها ما را ثبت کرده اند در مراحل آسیب شناسی و حفاظت اثر می‌تواند مثمر ثمر باشند.

نویسنده : محمد یاری

تاریخ انتشار: ۲ مهر ۱۳۹۸